Kullanıcı Oyu: 3 / 5

Yıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

TELMİH

Sanatkârı heyecanlandıran olayın bir yönü, başka bir olayın yahut kişinin veya bir fıkranın hatırlanmasına sebep olur. Sanatkâr da hatırladığı olayı ön plana çıkarır. Okuyucuya da kendi hatırladığı olayı bildirmek ister. Böylece sanat ortaya çıkar. Kitaplarda “Söz arasında meşhur bir olaya işaret etmek” şeklinde tanımlanır.

Hiç kimsenin bilmediği olaya işaret etmek sanatı başarısız kılar. 

“Hürr ufuklarda donanmış iki yüz pâre gemi

Yeni doğmuş aya baktıkları yerden geliyor”

                                                           YKB

Ramazanlarda ve bayramlarda donanmanın yeni ayın başlangıcını tespit etmek üzere ayın doğup doğmadığını gözetlemek için görevlendirerek denize açılması geleneğine işaret vardır.

  

“Seyretti havâ üzre denir taht-ı Süleyman 

Ol saltanatın yeller eser şimdi yerinde”

                         ZİYA PAŞA

“Süleyman’ın tahtı hava üzerinde uçuyordu derler, dünyanın geçiciliğine bak ki o muazzam saltanatın bile yerinde şimdi yeller esiyor.”

  

Yar sana

Çağlar sular yarsana 

Çünkü Ferhat’ım dersin 

Bulunmaz mı yar sana

Bu manide Ferhat’tan bahsediliyor. Ferhat’ın sevgilisi uğruna dağlan yararak su getirmeye çalıştığı herkesçe bilinen bir olaydır.

 

Lale Devri çocuklarıyız biz, zamanımız geçmiş.

Aşk şarabından kim bilir en son, hangi şanslı içmiş.

SEZEN AKSU

 

İnsanız, en şerefli mahlûkuz

Deyip de pek fazla övünmemiz haksız 

Atamız elma çaldı cennetten 

Biz o hırsızların çocuklarıyız.

ORHAN SEYFİ ORHON

Şair, ”Atamız elma çaldı cennetten” dizesiyle okuyucuya Adem ile Havva’nın cennetten kovulmasına neden olan olayı anımsatmakta ve telmih sanatına başvurmaktadır.

 

Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhid'i 

Bedr'in aslanları ancak bu kadar şanlı idi.

MEHMET ÂKİF ERSOY

Şair, Çanakkale şehitleri için yazdığı bu dizelerde, düşmanla savaşan Mehmetçikleri Bedir Savaşı'ndaki Hz. Peygamberimizin askerlerine benzetiyor ve bu olayı anlatırken geçmişteki bir olaydan yararlanıyor.

 

Ey dost senin yoluna 

Canım vereyim Mevlâ 

Aşkını komayayım 

Oda gireyim Mevlâ

YUNUS EMRE

Son dizedeki "ateş" anlamına gelen "od" sözcüğü, Hz. İbrahim'in ateşe atılmasına ve ateşin gül bahçesine dönmesine telmih vardır.

  

“Gökyüzünde İsa ile 

Tur dağında Musa ile 

Elimdeki asa ile 

Çağırayım Mevlam seni 

 

Derdi öküş Eyyüb ile 

Gözü yaşlı Yakub ile 

Ol Muhammed mahbub ile 

Çağırayım Mevlam seni”

               Yunus Emre

Birinci dizede "Hz. İsa’nın göğe çıktığı inancı" na, ikinci dizede "Hz. Musa'nın Tûr-ı Sinâ dağında Allah ile konuşması " olayına ve üçüncü dizede de yine "Hz. Musa'nın yere atınca yılan olan asasıyla gösterdiği mucizelere telmih vardır.

 

Şuh Şirin'ler yüzünden dağ delen Ferhat'lar 

Aslıhan'lardan yanan Aşık Kerem'ler görmüşüz, 

 

Sultan Süleyman'a kalmayan dünya 

Bu dağlar yerinden ayrılır bir gün. 

 

Ekmek Leylâ oldu dostlarım 

Mecnûn oldum peşi sıra giderim, 

 

Vahdettin şarabından Bir cur'a nûş edeyin 

Enel-Hak çağıruban Dâra gir ey in Mevlâ"

 

Sabâ Mesih-dem olub bahârdan bu gece 

Hıtâ'ya benzedi gülşen nigârdan bu gece

 

Ey nâme sen ol mâh-likâdan mı gelirsin 

Ey Hüdhad-i ümmid Saba’dan mı gelirsin 

                                         Nabî 

Şair beytinde Süleyman-Belkıs kıssasını hatırlatıyor.

 

SON EKLENENLER

Üye Girişi