Kullanıcı Oyu: 3 / 5

Yıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

TEZAT

Ortak yanları bulunan iki zıt kavramı, biri gerçek diğeri mecazî manada olmak üzere aynı konu etrafında toplamak sanatıdır. Beyaz/siyah, ak/kara, gece/gündüz… kavramlardan birisi mecazî manada olmadıktan sonra tezat sanatı meydana gelmez.

 

“Ne siyah eylemiş bu nasiyeyi

Saçımı bembeyaz eden bahtım”

“Siyah alın” ve “bembeyaz saç” iki zıt kavram ortak nokta “baht” Alnın siyahlığı mecazîdir. Çünkü şairin alnı gerçekten siyah renkte değildir. Bir türlü başının dertten kurtulamadığını anlatmak istemektedir.

 

“Çeşm-i âşıkta imtizaç etmiş

Âb u ateş olup beraber dost"

Tezat olabilmesi için iki kelimenin karşıt anlamlı olması yetmez. Tezat olması için birbirine karşıt özelliklerin de belirtilmesi gerekir. Bu beyitte tezat “Ab(su)” ve “Ateş” kelimelerinin aynı yerde kullanılmasında değil sevgilinin gözünde birleşmesindedir.

 

Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz.” 

                                   Mahir

 

Gülmek de goncaya münasibdir

Ağlama bu dil-i hâzine gerek”

                      Baki

  

“Zevki kederde mihneti rahatta görmüşüz

Ayinedir biri birine subh u şamımız”

Şeyh Galib

 

ELBETTE

Güneş her akşam batıp her gün doğuyorsa 

Çiçekler solup solup tekrar açıyorsa 

En derin yaralar kapanıyorsa 

En büyük acılar unutuluyorsa 

Neden korkulur hayatta söyleyin bana

 

Elbette bazen çiçek açıp bazen solacağım 

Elbette daldan dala konup sonra uçacağım 

Elbette bazen hızla dönüp bazen duracağım 

Elbette bazen söyleyip bazen susacağım

CANDAN ERÇETİN

 

Meyhâne mukassi görünür taşradan ammâ 

Bir başka ferah başka letafet var içinde

Nedim’in bu beytinde meyhanenin hem sıkıntılı hem de ferah ve latif olduğu söyleniyor. Akla ve mantığa uygun bir şekilde, bir varlığın birbirine zıt özellikleri bir arada söylenmiş oluyor.

 

Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü 

Kar değil gökyüzünde yağan beyaz ölümdü, 

 

Ben de gördüm güneşin doğarken battığını 

Esrarlı bir Bakışın gönlü kapattığını, 

 

İbadet eylerim, namaz kılmam 

Temizlik severim, lekemi silmem 

Ömrümde zararsız günümü bilmem 

Her senede yüz milyonluk kârım var. 

 

Görmediğim şeyi asla sezemem 

Korku bilmem hiç yalnız gezemem 

İcap etse kendi adımı yazamam 

Kâtiplikte gayet iştihârım var. 

 

Gülen çehremi görüp

Sanmayın beni bahtiyârdır 

Her kahkahanın içinde 

Bir damla gözyaşı vardır, 

 

Bir kız vardı yok gibi öyle güzel!" 

 

Lâkin ben hiç bu kadar mahzun olmadım 

Ölümü hatırlatan ne var bu resimde?

Hâlbuki hepimiz hayattayız, 

 

Ne efsunkâr imişsin âh ey didâr-ı hürriyet

Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esaretten

 

Rüzgâr eser dallarımız atışır 

Yas ile sevincim yıkışır dağlar, 

 

Kara gözlerinin beyaz feneri olayım, 

 

Bin bir başlı kartalı nasıl taşır kanarya?

 

SON EKLENENLER

Üye Girişi