Kullanıcı Oyu: 0 / 5

Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

*12 hikâyeyi içine alan Dede korkut kitabıdır 

*iki önemli yazması vardır. Almanya’nın Dresden şehri ve Vatikan dadır.

*Dresden nüshasını Fleischer bulmuştur. Ama onu bilim dünyasına tanıtan H.F.von Diez.dir

*Vatikan nüshasını Ettore Rossi tanıtmıştır.

*hikâyelerinde oğuzların kendi aralarındaki mücadeleler anlatılmaktadır.

*Dede korkut hikâyelerinin kahramanı Dede korkut Kızılordalıdır. Mezarı Siderya ırmağının kenarındadır.

*Demirkapı Derbentliler ve Bayburt ili Dede korkut a sahip çıkmaktadır.

*Dede korkut hikâyeleri 9 ve 11 yy'larda oluşmuş ama 15 yy sonunda adını bilmediğimiz biri tarafından yazıya geçirilmiştir.

*Hikâyeler hanlar hanı Bayındır han veya Salur Kazan'ın verdiği ziyafetle başlar

*hikâyenin geçtiği coğrafi alan Hazar denizinin doğusu ve batısıdır. Adı konulmasa da bir Oğuz ülkesidir.

 

HİKÂYE İÇERİĞİ VE OLAYLARI

-Oğuz beyleri Müslüman’dır. Sefere çıkmadan iki, rekât namaz kılar

-alınan kaleler mescide çevrilir

-keşişler öldürülüp ezan okutulur.

-4 büyük melekten bahsedilir

- Hz Musa ve Hz Muhammed'den bahsedilir

-3 halife ve kur an ı kerim den söz edilir.

- bütün bunlara rağmen içki içerler 

-kâfir kızlara kadeh sundurulur.

-at eti yerler ve kımız içerler

-hatta Deli Dumrul Allah ile savaşmak ister

-hikâyelerde aile çok sağlamdır.

-tek eşle evlilik vardır.

-Oğuz beyleri kadınlara saygılıdır.

-alp tipi evlilik vardır

- iki yüzlülük yoktur.

-anneye çok değer verilir.

-tercih edilen çocuk erkektir.

-hayat tarzı göçebedir

-hikâyelerde kopuz ve davuldan söz edilir.

-hatta kopuz oğuzlarda tanınma işaretidir.

-hikâyelerde tabiat canlıdır. Heybetli, hırçın, dağlar geçit vermez.

-hikâyede dağlar ve sular ile konuşulmuş

-hemen her hikâyede ava çıkılır.

* Türklerin doğum, evlenme, ölüm adetleri, antları, çocuk oyunları, halk hekimliği, halk baytarlığı v.b konularda ilk kaynak Dede Korkut hikâyeleridir.

*Yine Türk âşıklık geleneğinin kökeni hakkında bilgi veren en önemli kaynaktır.

*Halk mutfağıyla ilgili bilgiler yine bu eserde vardır.

 

 

DEDE KORKUT HİKAYELRİ HAKKINDA BİLİMSEL ÇALIŞMA YAPANLAR

*Kilisli Rıfat

*Orhan Şair Gökyay

*Muharrem Ergin

*Saim Sakaoğlu

*Osman fikri Sertkaya

*Semih Tezcan

*Dursun Yıldırım

*Keriman Üstünova

*Güllü Yoloğlu

*Ali Duymaz

 

TARİHİ KAYNAKLARDA DEDE KORKUT HİKÂYELERİ

*Camiüt- Tevarih

*Dürerüt -Tican

*Selçukname

*Hazihi er Risaleti

*Tarihi Ali Selçuk

*Cam-i Cemayin

*Nesaimül -Mahabbe

*Tevarih-i Cedid-i Mir’at-i Cihan

*Şerefname

*Edirneli Ruhi

*Şecere-i Terakime

*Tarihi Dost Sultan

*Seyahatname

*Tuhfetu’s Surur

*Leyla-Mecnun

*Adam Olearius

 

 

YAŞAYAN DEDE KORKUT HİKÂYELERİ

*Hazar Denizi'nin doğusu ve batısında BAMSI BEYREK, TEPEGÖZ VE DELİ DUMRUL hikâyeleri BAMSI BEYREK:

*Coğrafyamızda bilinen adları şöyledir:

-Bay Barı, Akkavak Kızı, Bey Böbrek, Babörek, Bolbörek, Bayrambey..

*Aynı hikâyenin hazar denizinin doğusundaki isimleri şöyledir:

-Alpamış, Alıpmanaş, Alpamışka

*Bamsı Beyrek ile benzerlik gösteren halk hikâye ise Âşık Garip'tir.

*Dede korkut hikâyeleri ile halk hikâyeleri arasındaki bir başka benzerlik ise Kan Turalı hikâyesidir.

* Aynı şekilde şah ismail hikâyesi de Balkanlarda TEPEGÖZ, Azerbaycan’da KELLEGÖZ, hazar denizi doğusunda YEKEKÖZ olarak bilinir.

 

 

DEDE KORKUT HİKÂYELERİ İLE HALK HİKÂYELERİ ARASINDAKİ BENZERLİKLER

*İkisi de nazım-nesir karışımıdır.

- halk hikâyeleri hece vezni ile yazılırken dede korkut hikâyelerinde serbest vezin kullanılır.

*konu ve motif itibariyle benzerdir.

 

 

MOTİFLER:

*Kırk ince belli kız

*kül tepeçük olmaz, güyegü oğul olmaz

*At ayağı külüg ozan dili çavük olur

*Av avladılar kuş kuşladılar (Arsahan, Kars, Iğdır yörelerinde karşımıza çıkar)

*Açların doyurulması çıplakların giydirilmesi

- Âşık şevki Halıcı tarafından anlatılan Kerem ile Aslı hikâyesinde

- Âşık İlyas Kaya tarafından anlatılan Latif şah hikâyesi

-Celali Mehmet Bey hikâyesi

*Deliler: Deli Dumrul, Deli Dündar, Deli Karçar

*Yas Adetleri: karalar giyme, böğüre böğüre ağlama

*Antlar: kız ve erkek kahramanın uyuma saatinde araya kılıç koyup yatması (Şah ismail, Kirmanşah, Yaralı Mahmut)

*İnsan başından kale yapma: (Şah ismail, Kirmanşah, Yaralı Mahmut)

*Çocuksuzluk: Dirse han oğlu Boğaç Hikâyesi 'nde, Kam püre 'nin oğlu Bamsı beyrek hikâyesi'

 

https://www.facebook.com/pages/A%C3%96F-Edebiyat-DERS-Notlari/386303254788084?ref=stream

 

İLGİLİ İÇERİK

DEDE KORKUT İSLAM ANS

DEDE KORKUT HİKÂYELERİ

DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN ÖZELLİKLERİ

DEDE KORKUT (Prof. Dr. Muharrem Ergin’in kitabının önsözü)

DEDE KORKUT KİTABININ ORJİNAL GİRİŞ BÖLÜMÜ (ÖNSÖZ)

 

Üye Girişi