LİSEEDEBİYAT.COM

Edebiyatcıların Yeni Adresi

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür
ANA SAYFA > DERS NOTLARI > 11. SINIF DİL VE ANLATIM > ANI - İstiklal Harbiyle İlg. Anılar

ANI - İstiklal Harbiyle İlg. Anılar

E-posta Yazdır PDF
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 5
ZayıfMükemmel 
İçerik Sayfaları
ANI
İstiklal Harbiyle İlg. Anılar
Tüm Sayfalar

İstiklâl Harbi'yle ilgili hatıralar:

Mustafa Kemal, Nutuk (1927); Ali ihsan Sabis, Harp Hatıralarım (c. 1-V. 1951); Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Vatan Yolunda (1957); Kazım Karabekir, İstikâl Harbimiz (1960); Çerkez Ethem, Çerkez Ethem'in Hatıraları (1962); Halide Edip Adıvar, Türk'ün Ateşle İmtihanı (1962),Celal Bayar, Bende Yazdım l-VIII (1965-1972); Rıza Nur, Hayat ve Hatıratım IV (1967, eski harfi metinle beraber Frankfurt, 1982); Fahrettin Altay, On Yıl Savaş ve Sonrası (1970); Rahmi Apak, Yetmişlik Bir Subayın Hatıraları (1988); Rauf Orbay, Cehennem Değirmeni (1993).

Atatürk ve çevresiyle ilgili hatıralar:

Ruşen Eşref (Ünaydın), Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal ile Mülakat (1930); Atatürk'ü Özleyiş, (1957); İsmail Habip Sevük, Atatürk İçin (1939); Afet inan, Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler (1959); Hafız Yaşar Okur, Atatürk'le On Beş Yıl (1962); Meh­met Ali Ağakay, Atatürk'ten 20 Anı (1963); Fatih Rıfkı Atay, Çankaya l-ll (1961); Mazhar Müfit Kansu, Erzurum'dan Ölümüne Kadar Atatürk'le Beraber 1-11(1966-1968); Turhan Gürkan, Atatürk'ün Uşağının Gizli Defteri (1971).

Ortaasya Türklerinin mücadeleleriyle ilgili hatıralar:

Saadet Bektöre, Volga Kızıl Akarken (1965); Zeki Velidi Togan, Hatıralar (1969).

Herhangi bir konuya bağlı kalmaksızın kişilerin kendi hayat hikâyelerini ihtiva eden hatıralardan önemli olan bazıları da şunlardır: Halide Edip, Memoirs (Londra 1926, Türkçesi Mor Salkımlı Ev adıyla 1963); Şevket Süreyya Aydemir, Suyu Arayan Adam (1965); Münevver Ayaşlı, İşittiklerim, Gördükle­rim, Bildiklerim (1973); Mahir iz, Yılların İzi (1975); Ali Kemal, Ömrüm (yeni harflerle sadeleştirilmiş 1985); Sezai Karakoç, "Hatıralar" (Diriliş drg. 1-133, 23 Temmuz 1985-5 Şubat 1992); Samiha Ayverdi, Hey Gidi Günler Hey (1988); Küplüce'deki Köşk (1989); Bir Dünyadan Bir Dünyaya (1994); Cemil Me­riç, Jurnal l-ll (1992-1993); Rıza Tevfik, Biraz da Ben Konuşayım (1993); Abdülhak Hamid'in Hatıraları (1994).

Kendi hayat hikâyeleriyle beraber genel olarak İstanbul'u veya İstanbul 'un bazı semtlerini anla­tan ve çok defa değişen şehir ve insan yapısı karşısında özlem ifade eden hatıralardan bazıları da şunlardır: Samiha Ayverdi, İstanbul Geceleri (1952), İbrahim Efendi Konağı (19M), Küplüce 'deki Köşk (1989); Münevver Ayaşlı, Dersaadet (1975); Malik Aksel, İstanbul 'un Ortası (1977); Giovanni Scögnamillo, Bir Levantenin Beyoğlu Anıları (1989); Ahmet Yüksel özemre, Geçmiş Zaman Olur ki... (1998), Üsküdar, Ah Üsküdar (2002); Nermidil Erner Binark, Şakir Paşa Köşkü (2000); Hüsrev Hatemi, Anıcak Ol Meclisi (2002); Orhan Okay, Bir Başka İstanbul (2002); Ali H. Neyzi, Lara Feneri l-ll (2003--004).

Şahsi hatıralarda bazen okuyucu üzerinde gerçeklik duygusu uyandırmak amacıyla, yazarın ken­disi hakkında bir takım itiraflarda bulunduğu da görülmektedir Kaynağını veya başlangıcını Jean Jacques Rousseau'nun İtirafları’ndan bulan bu çeşit hatıralar için Ziya Paşa'nın Defter-i A'mal'i ile Rıza Nur'un Hayat ve Hatıralarım örnek olabilir.

Hatıralar, yazarlarının mesleklerine veya diğer özelliklerine göre veya belli konu yahut mekânlar esas alınarak da sınırlandırılabilir. Bunlar arasında edebiyatçıların kendi sanat çevreleriyle ilgili ve çok defa üslup ve kompozisyon açısından edebi özellikler de taşıyan hatıralarından başlıcaları da şunlar­dır: Hüseyin Cahit Yalçın, Edebi Hatıralar (1935); Halit Ziya Uşaklıgil, Kırk Yıl l-V (1936); Abdülhak

Şinasi Hisar, Yahya Kemal'e Veda (1959), Ahmet Haşim Şiiri ve Hayatı (1963); Halit Fahri Ozansoy, Edebiyatçılar Geçiyor (1967), Edebiyatçılar Çevremde (1970); Yahya Kemal Beyatlı, Çocukluğuma Gençliğim, Siyasi ve Edebi Hatıralarım(1973); Samet Ağaoğlu, İlk Köşe (1978).

Tiyatro yazar ve sanatkârlarının hayatlarıyla ilgili hatıralar: Halit Fahri Ozansoy, Şehir Tiyatrosunun 50. Yılı, Darülbedayi'nin Eski Günlerinde (1977); Hafi Kadri Alpman, Ahmet Fehim Beyin Hatıraları (1977); Vasfi Rıza Zobu, O Günden Bugüne (1977), Uzun Hikâyenin Sonu (1990); Haldun| Dormen, Sürçü Lisan Ettikse (1977); Mücap Ofluoğlu, Bir Avuç Alkış (1985).

Gazetecilik ve basın hatıraları: Abdullah Zühdü, Rehgüzar-ı Matbuatta (1314); Ahmed Rasim, Muharrir, Şair Edib (1924); Ahmed İhsan (Tokgöz), Matbuat Hatıralarım l-ll (1930-1931); Yusuf Ziya Ortaç, Bizim Yokuş (1966); Necip Fazıl Kısakürek, Babıâli (1975); Vedat Nedim Tör, Yıllar Böyle Geçin (1976), Tahirülmevlevi (Olgun), Matbuat Alemindeki Hayatım (1976).

Hapis ve sürgün hatıraları: Ahmed Midhat, Menfa (1293); Necip Fazıl Kısakürek, Cinnet Mustatili (1955), Bedii Faik (Akın), Hapishane Notları (1958); Halikarnas Balıkçısı (Cevat Şakir Kabaağaçlı), Mavi Sürgün (1971);Aziz Nesin, Bir Sürgünün Anıları (1971).

Bazı hatıralar, yazarının yakından tanıdığı kişiler etrafında yoğunlaşmıştır. Bir çeşit portreler kitabi' mahiyetinde olan bu tür hatıratın başlıcaları da şunlardır: Yusuf Ziya Ortaç, Portreler(1960); Oktay Akbal, Şair Dostlarım(1964); Samet Ağaoğlu, Aşina Yüzler (1965). Babamın Arkadaşları (1969); Baki Süha Ediboğlu, Bizim Kuşak ve Ötekiler (1968); Yahya Kemal Beyatlı Siyasi ve Edebi Portreler (1968); Yakup' Kadri Karaosmanoğlu, Gençlik ve Edebiyat Hatıraları (1969); Mehmet Şeyda, Edebiyat Dostları (1970); Cihat Baban, Politika Galerisi (1970); Mehmet Çınarlı, Sanatçı Dostlarım (1979); Taha Toros, Mazi Cenneti (1992); Hakkı Süha Gezgin, Edebi Portreler (1997); Beşir Ayvazoğlu, Defterimde Kırk Suret (1996).

Hatıralara karşı zaman zaman artan okuyucu ilgisi üzerine bazı yayınevleri, geçmiş dönem yazar­larının varislerinde defterler halinde bulunan veya gazetelerde tefrika halinde kalmış olan hatıralarını seri halinde yayımlama yoluna da gitmişlerdir. Bunlar arasında, Türkiye Yayınevi'nin içlerinde Ebubekir Hazım Tepeyran, Mehmet Ali Ayni, Ahmet Reşit Rey, Veled Çelebi, İsmail Fenni Ertuğrul, Lemi Atlı gibi önemli şahsiyetlerin hatıralarının da yer aldığı Canlı Tarihler"! (1944-1947 arasında, altı cilt içinde yirmi hatırat); 1955-1957 yılları arasında küçük cep kitapları halinde Ekicigil ve Sel yayınları; I972'de Hayat Tarih Mecmuası'nın formalar halinde ek olarak verdiği on hatırat; daha yakın yıllarda da Arba Arma ve İletişim yayınları arasında çıkan eserler zikredilebilir.

Kaynak: Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı' (Orhan Okay, Dergah Yay. İst.)ndan kısaltılarak alınmıştır.



 
ANA SAYFA > DERS NOTLARI > 11. SINIF DİL VE ANLATIM > ANI - İstiklal Harbiyle İlg. Anılar