LİSEEDEBİYAT.COM

Edebiyatcıların Yeni Adresi

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür
ANA SAYFA > DERS NOTLARI > 10. SINIF DİL VE ANLATIM > AÇIKLAYICI METİN ÖRNEĞİ

AÇIKLAYICI METİN ÖRNEĞİ

E-posta Yazdır PDF
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 31
ZayıfMükemmel 

MANTIKSAL DÜŞÜNME

İnsanlar çoğu muhakemelerinde sözel simgelerden yararlanır. Yani muhakeme için sözcükler kul­lanılır. Öte yandan sözcüklerin anlamları çoğu kez belirgin olmaktan uzak ve tartışmalıdır, bizi yanılta­bilir. Ayrıca sözcükler aracılığıyla bir sonuca ulaştığımızda, çoğu kez hatasız olup olmadığımızı bile­meyiz. Çünkü çıkardığımız sonucu gerçeklerle karşılaştırma olanağımız yoktur. Doğru muhakeme etmemize yardımcı olmak üzere, filozoflar ve matematikçiler tarafından yüzyıllardan beri katı standart­lar getirilmiştir. Bu standartlara mantık kuralları denir. Bu kurallar belirli bir önermenin ne anlama gel­diğini ve bir dizi önermeden hangi sonuçların çıkarılabileceğini sınırlar. Şimdi, bunların insanlarda mu­hakeme ile ilişkisini görelim.

Çocuklara muhakeme testi uygulayan bir psikologun bir çocuğa şu soruyu sorduğunu farz edin: "Eğer, 6 yaşındaki çocukların tümü okula gidiyorsa ve bu oğlan da 6 yaşında ise, bu oğlan şimdi nere­dedir?" . Psikolog "Okuldan nefret ederim", ya da "Üşüttüğü için evde hasta yatıyor." yanıtını alırsa iç şaşırmamalıdır. Mantıkçı için bu ifadeler "anlamsız önermeler"dir, çünkü mantıklı değillerdir. Psikolog içinse bu tümceler anlamlıdır. Çünkü belirli uyarıcılara yapılmış basit çağrışımlardır. İnsanlar bu duru­mu muhakemeyi, hele formal mantık kuralları ile muhakemeyi öğrenmelerinden çok daha önce öğre­nirler.


 

Çocuklar yavaş yavaş daha mantıklı olmayı öğrenirler. Çağrışımlarını belirli sınırlar içinde tutarlar. Örneğin ortaokul öğrencilerinden kendilerine bir sözcük söylediğimde ona benzer nesnelerin sınıf adı olan sözcükle yanıtlamalarını isteyebilirim. Sonra onlara "masa" sözcüğünü verdiğimde, onlar "mobil-a" ya da benzeri bir sözcükle yanıtlayacaklar "sandalye" demeyeceklerdir. Çünkü bu sözcük başlanıçta ona vermiş olduğum sınıf adı ile yanıtlama kuralına uymamaktadır. Bu yaştakiler, bu kurala uy-ayı öğrenmişlerdir...

Psikolojiye Giriş Ders Kitabı

Çarşamba, 27 Mart 2013 19:57 tarihinde güncellendi  
ANA SAYFA > DERS NOTLARI > 10. SINIF DİL VE ANLATIM > AÇIKLAYICI METİN ÖRNEĞİ