LİSEEDEBİYAT.COM

Edebiyatcıların Yeni Adresi

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür
ANA SAYFA > HALK EDEBİYATI > NAZIM ŞEKİLLERİ ve TÜRLERİ > TÜRKÜ - TÜRKÜ HAKKINDA BİLGİLER

TÜRKÜ - TÜRKÜ HAKKINDA BİLGİLER

E-posta Yazdır PDF
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 24
ZayıfMükemmel 
İçerik Sayfaları
TÜRKÜ
TÜRKÜ HAKKINDA BİLGİLER
TÜRKÜ
Tüm Sayfalar

 

TÜRKÜ

Türkü, türlü ezgilerle söylenen, bir anonim halk şiiri nazım biçimidir. Söyleyeni belli, kişisel halk şiiri biçimleri arasına giren türküler de vardır. Türkü, her iki bölüğe de girebldiğinden halk edebiyatının en zengin alanıdır.

Türkü bentleri, yapı ve sözleri bakımından iki bölümden oluşur. Birinci bölüm türkünün asıl sözlerinin bulunduğu bölümdür ki bent adı verilir. İkinci bölümse her bendin sonunda yinelenen nakarattır. Bu bölüme bağlama ya da kavuştak denir. Bentler ve kavuştaklar kendi aralarında uyaklanırlar. Türküler hece ölçüsünün her kalıbıyla söylenir. Genellikle yedili, sekizli ve on birli hece kalıpları kullanılmıştır. Türklerin konu­ları çok değişiktir. Aşk duyguları, günlük olaylardan etkilenmezler, savaşlardaki kahra­manlıklar en güzel ve en coşkun olarak türkü biçimiyle anlatılabilmektedir. Halk arasında heyecan uyandıran her olaya bir türkü yakılır. Bunlar bestelenir ve türlü yollardan yur­dun her köşesine yayılır. Türlü bölgelerde, türlü biçimlere girer; kimi dizeler düşer yer­lerine yenileri eklenir. Kısaca Anadolu halkı bütün acılarını ve sevinçlerini türkülere doldurur.

Türküler, ezgileri, konuları ve yapıları bakımından sınıflanabilir. Ancak söylendikleri bölgelere göre de ad alırlar: Bingöl ağzı, Urfa ağzı, Eğin ağzı gibi. Kimi tanınmış türküler de içindeki en etkili sözlerle anılır: Ayşem, Zeynebim, Fidayda, Adanalı gibi.

1.Ezgilerine Göre Türküler:

Türküler, ezgilerine göre usulsüzler ve usullüler olarak ikiye ayrılır. Usulsüzlerin divan, bozlak, koşma, hoyrat, kayabaşı, Çukurova gibi çeşitleri vardır. Bunların hepsi de uzun havalardır. Usullü türküler, genellikle oyun havalarıdır. Bunlara Konya'da oturak, Urfa'da kırık adı verilir.

2. Konularına Göre Türküler:

Türkülerin, konu bakımından çok çeşitli sınıflamaları yapılmıştır. Türkülerdeki belli başlı konular göz önüne alınarak şöylece sınırlanabilir:

1. Ninniler

2. Çocuk Türküleri

3. Doğa Türküleri

4. Aşk Türküleri

5. Kahramanlık ve Askerlik Türküleri

6. Tören Türküleri

7. İş Türküleri

8. Karşııklı Türküler

9. Ölüm Türküleri (Ağıtlar)

10.Oyun Türküleri

3. Yapılarına Göre Türküler:

Türküler bentlerinin ve kavuştaklarının kümelenişi açısından çok değişik yapılarda görünürler.

(Cem DİLCİN, Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, TDK, Ank. 1997.)

 



Çarşamba, 16 Mayıs 2012 19:06 tarihinde güncellendi  
ANA SAYFA > HALK EDEBİYATI > NAZIM ŞEKİLLERİ ve TÜRLERİ > TÜRKÜ - TÜRKÜ HAKKINDA BİLGİLER