LİSEEDEBİYAT.COM

Edebiyatcıların Yeni Adresi

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür
ANA SAYFA > DERS NOTLARI > 9. SINIF DİL VE ANLATIM > ANLAM İLİŞKİLERİNE GÖRE KELİMELER

ANLAM İLİŞKİLERİNE GÖRE KELİMELER

E-posta Yazdır PDF
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 23
ZayıfMükemmel 

Bu Konuyu Facebook Profilinde Paylaş

 

ANLAM İLİŞKİLERİNE GÖRE KELİMELER

Eşanlamlı Sözcükler: Yazılışları farklı olduğu halde aynı anlamı karşılayan sözcüklerdir, ak-beyaz, saygı-hürmet kara-siyah

Karşıt Anlamlı Sözcükler: Aralarında bir ilişki bulunduğu hâlde anlamca birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. Türkçede bütün kelimelerin karşıt anlamlısı yoktur.

sıcak-soğuk

iyi-kötü

büyük-küçük

gül--ağla-

"Yürü-" "yürümemek" ya da "koşmak" değildir. Olumsuzluk karşıt anlam demek değildir. Türkçede pek çok kelimenin özellikle fiillerin karşıt anlamlısı yok

Yakın Anlamlı Sözcükler: Aynı anlamı karşılamadıkları hâlde aralarında ortak yön nedeniyle birbirlerinin yerine kullanılan kelimelerdir.

eş-dost

bakmak-seyretme

hısım-akraba

kırılmak-küsmek

Sesteş(eşsesli): Yazılış ve okunuşları aynı olduğu hâlde anlam ve kök yönüyle farklı olan kelimelerdir.

- Yüzünde benler var.----- > Çehre

- Sıranın yüzü cilalanmış.-- > Üst taraf


- Yüze kadar saydı.- > Sayı

- Çok iyi yüzüyor. —-> Suda yüzme

- Yorganın yüzü yırtılmış.-- > Astar

- Derisini yüzmüşler.- > Koyun yüzme


Yansıma: Doğada var olan seslerdir. Ses anlam ilgisi olan sözlerdir Havhav şırıl şırıl çıtır çıtır horultu gürül gürül

"Me"- bir yansımadır. "Mele-" kelimesinde "me" sesi vardır. Ama "öt-"kelimesi yansıma değildir. Çünkü doğada böyle bir ses yoktur. Bu sözcük eylemin adıdır.

Bazen yansımalar mecazlaşabilir. ( Balon patladı.(gerçek anlam)  Sinirden patladı, (mecaz anlam)

 

İkileme: Anlamı güçlendirmek ve anlama çekicilik kazandırmak amacıyla yapılan söz tekrarlarıdır.

Aşağı yukarı

bir bir

horul horul

iyi kötü

eş dost

-İkilemelerin değişik şekilde oluşturulur:

Aynı sözcüğün tekrarı ile oluşturulur: ağır ağır, tatlı tatlı

-Karşıt anlamlı sözcüğün tekrarı ile oluşturulur: ileri geri- iyi kötü l Az çok biliyor.

-Yakın anlamlı sözcüklerin tekrarı ile oluşturulur, yalan yanlış, doğru dürüst, şöyle böyle, az

biraz

-Biri anlamlı diğeri anlamsız sözcüklerin tekrarı ile oluşturulur, tek tük, ufak tefek, eğri büğrü, saçma sapan (Sapan'ın anlamı var ama burada yok)

-Her ikisi de anlamsız kelimelerin tekrarı ile oluşturulur, eciş bücüş, ıvır zıvır, abuk sabuk, mırın kırın

Yansımaların tekrarı ile oluşturulur: :horul horul, şırıl şırıl, vızıl vızıl, pırıl pırıl

-İkilemelerin arasına noktalama konmaz. İkilemeler istisnalar hariç ayrı yazılır. (İstisnalar: altüst-gitgide-çıtçıt(elbise düğmesi anlamında ise)

 

 
ANA SAYFA > DERS NOTLARI > 9. SINIF DİL VE ANLATIM > ANLAM İLİŞKİLERİNE GÖRE KELİMELER